PHP 7 – nowości, zmiany i wydajność. Co przyniosły wersje 7.0–7.4

PHP 7 to wersja, po której PHP przestał być „tym językiem, w którym wszystko jest luźno typowane i wolne”. Szóstki nie było: projekt z pełnym Unicode porzucono, a kolejnej wersji po 5.6 nadano numer 7. Poniżej omawiamy, co przyniosły kolejne wydania 7.0–7.4, jak mają się do PHP 5 i co jest dla Ciebie ważne, jeśli utrzymujesz stary kod. O tym, co działo się dalej, piszemy w artykule o nowościach i zmianach w PHP 8. Przykłady uruchomiliśmy w PHP 8.4.5, bo działają tak samo jak w siódemce, ale nie testowaliśmy ich na PHP 7.

Które wersje PHP 7 istniały i do kiedy były wspierane?

Wszystkie wersje 7.x są dziś nieobsługiwane. Według php.net:

Jeśli Twoja aplikacja nadal działa na którejkolwiek z tych wersji, nie dostaje poprawek bezpieczeństwa. Dlatego warto zaplanować aktualizację.

Dlaczego PHP 7 był szybszy od PHP 5?

Zespół PHP przepisał rdzeń silnika (projekt nazywano wtedy PHPNG, a wynik to Zend Engine 3) tak, żeby mniej pamięci zużywały zmienne i tablice. Według oficjalnych benchmarków zespołu PHP 7.0 był około dwa razy szybszy od PHP 5.6 i potrzebował znacznie mniej pamięci. Tej liczby nie sprawdzaliśmy samodzielnie, więc traktuj ją jako deklarację zespołu. W praktyce zysk zależy od aplikacji: bardziej widać go w kodzie, który dużo działa na tablicach i obiektach, mniej tam, gdzie wszystko wisi na bazie danych.

To był największy jednorazowy skok wydajności w historii PHP. Kolejne wersje, łącznie z 8.x, dawały już mniejsze, stopniowe poprawki.

Co przyniosło PHP 7.0?

Jak działają typy skalarne i typy zwracane?

Od PHP 7.0 możesz deklarować int, float, string i bool w parametrach oraz typ zwracanej wartości. Domyślnie PHP próbuje przekonwertować argument, np. "5" na 5. Po dodaniu declare(strict_types=1); na początku pliku konwersja jest wyłączona i niezgodny typ kończy się wyjątkiem TypeError.

declare(strict_types=1);

function add(int $a, int $b): int {
    return $a + $b;
}

echo add(2, 3);  // 5
// add("2", 3);  // TypeError (w trybie strict_types)

Do czego służy operator null coalescing ??

Zwraca lewy operand, jeśli istnieje i nie jest null, a w przeciwnym razie prawy. Zastąpił zapis isset($x) ? $x : 'domyślna', który w starym PHP był wszędzie.

$name = $_GET['name'] ?? 'gość';

Co robi operator spaceship <=>?

Zwraca -1, 0 albo 1, zależnie od tego, czy lewa strona jest mniejsza, równa czy większa od prawej. Przydaje się w funkcjach sortujących:

echo 1 <=> 2; // -1
echo 'b' <=> 'a'; // 1
echo 2 <=> 2; // 0

Czym są wyjątki Error i interfejs Throwable?

W PHP 5 wiele błędów (np. wywołanie metody na null) kończyło skrypt fatalnym błędem, którego nie dało się złapać. W PHP 7 część z nich to wyjątki klasy Error, więc możesz je obsłużyć w try/catch. Exception i Error implementują wspólny interfejs Throwable, więc catch (Exception $e) nie złapie błędów typu. Do tego potrzeba Error albo Throwable.

try {
    echo intdiv(1, 0);
} catch (Throwable $e) {
    echo get_class($e); // DivisionByZeroError
}

Co jeszcze weszło w 7.0?

• Klasy anonimowe — new class { ... }, wygodne w testach i przy jednorazowych obiektach.
• Grupowy use — kilka klas z jednej przestrzeni nazw w jednej instrukcji.
• Usunięte rozszerzenie mysql_* — kod ze starego PHP, który korzystał z mysql_connect, przestaje działać. Zastępują je mysqli i PDO (zob. niżej).
• Funkcje random_int() i random_bytes() — bezpieczne generowanie liczb losowych.

Co przyniosły PHP 7.1, 7.2 i 7.3?

W 7.1 doszły typy dopuszczające null (?int), typ zwracany void, typ iterable, krótka składnia [] do rozpakowywania tablic oraz łapanie kilku wyjątków w jednym catch (catch (A | B $e)).

function find(?int $id): ?string {
    return $id === null ? null : "user-$id";
}

['id' => $id, 'name' => $name] = ['id' => 1, 'name' => 'Ola'];

try {
    // ...
} catch (InvalidArgumentException | RuntimeException $e) {
    // jedna obsługa dla obu wyjątków
}

W 7.2 pojawił się typ object, a do bezpiecznego haszowania haseł doszedł algorytm Argon2. W 7.3 doszły m.in. elastyczna składnia heredoc, przecinek na końcu listy argumentów oraz funkcje array_key_first() i array_key_last().

Co przyniosło PHP 7.4?

Ostatnia wersja z serii 7 i ta, która najbardziej przypomina dzisiejszy PHP. Według oficjalnego ogłoszenia weszły w niej m.in. typowane właściwości, funkcje strzałkowe, rozpakowywanie tablic i separator w literałach liczbowych.

Czym są typowane właściwości?

Właściwość klasy możesz teraz opatrzyć typem, a PHP pilnuje, żeby nie trafiła tam niezgodna wartość. Odczyt właściwości, która nie została jeszcze zainicjowana, rzuca błąd.

class Product {
    public int $id;
    public ?string $title = null;
}

$p = new Product();
// echo $p->id;     // Error: właściwość nie została zainicjowana
// $p->id = "abc";  // TypeError: oczekiwano int

Jak działają funkcje strzałkowe?

Skracają jednolinijkowe domknięcia i automatycznie widzą zmienne z zewnętrznego zakresu (bez use).

$prices = [10, 20, 30];
$tax = 1.23;

$gross = array_map(fn($x) => $x * $tax, $prices);

Co jeszcze weszło w 7.4?

• Operator przypisania ??= — $cfg['a'] ??= 5; ustawia wartość tylko wtedy, gdy klucza nie ma albo jest null.
• Rozpakowywanie w tablicach — [0, ...$a, 3].
• Separator liczb — 1_000_000 zamiast 1000000.
• Preloading OPcache — ładowanie wybranych klas do pamięci przy starcie serwera.

Co zmieniło się względem PHP 5?

Jeśli ktoś pyta o różnicę między „starym” a „nowym” PHP, dobrze zacząć od poniższych punktów:

Jak przejść z PHP 5 lub 7 na nowszą wersję?

Najczęstszy kłopot to kod ze starego PHP, który korzysta z usuniętych funkcji. Na Stack Overflow jednym z najczęściej oglądanych pytań w tym obszarze jest właśnie błąd po usunięciu mysql_connect (ponad 46 tys. wyświetleń).

1. Zamień mysql_* na PDO lub mysqli. PDO obsługuje zapytania przygotowane, które chronią przed SQL injection.
2. Uruchom statyczną analizę. PHPStan lub Psalm wskażą wywołania usuniętych funkcji i niezgodności typów.
3. Wprowadź typy stopniowo. Zacznij od nowych plików, a declare(strict_types=1) dodawaj tam, gdzie jesteś w stanie przetestować skutki.
4. Przeskocz na aktualną wersję, ale nie od razu na produkcji. Zaktualizuj środowisko testowe i przejrzyj logi.

Uwaga mentora: kod z PHP 5 poznasz po tym, że typy są w komentarzach (@param int $id), a nie w sygnaturze funkcji. Przy porządkowaniu takiego projektu zaczynamy od dodania typów w miejscach, gdzie dane wchodzą do systemu, czyli w kontrolerach i funkcjach pobierających dane z bazy, bo tam błędy typu najczęściej wychodzą na jaw.

Jeśli planujesz kolejny krok, czyli PHP 8, zajrzyj do artykułu o nowościach i zmianach w PHP 8. Jeśli uczysz się PHP od zera, nie zaczynaj od siódemki: zacznij od aktualnej wersji, a przy okazji rozmów rekrutacyjnych sprawdź pytania rekrutacyjne z PHP. Tego, jak pisać nowoczesny kod w PHP i Laravelu, uczymy w ścieżce PHP z mentorem.