Start w branży IT przed dwudziestką

Skrót rozmowy: Start w branży IT przed dwudziestką

Dziś moim gościem jest Olaf Sulich. Olaf opowie nam o tym, jak wystartować w branży IT przed dwudziestym rokiem życia. Olafie, dziękuję, że przyjąłeś moje zaproszenie na rozmowę.

Cześć Mateuszu, dziękuję za zaproszenie i witam wszystkich słuchaczy.

Czy możesz się przedstawić i powiedzieć, co łączy Cię z branżą IT?

Czy możesz się przedstawić i powiedzieć, co łączy Cię z branżą IT?

Nazywam się Olaf Sulich i pracuję jako frontend developer w firmie AppUnite. Oprócz tego, po godzinach, prowadzę bloga programistycznego frontflew.pl. Od września rozpocznę pracę jako pełnoprawny pracownik, kończąc tym samym mój trzymiesięczny staż.

Jak oceniasz naukę w technikum informatycznym?

Uczęszczałeś do technikum informatycznego, które teoretycznie miało Cię przygotować do zawodu. Jak oceniasz naukę w nim?

Myślę, że technikum dobrze przygotowuje do egzaminu na technika informatyka. Jeśli jednak chodzi o naukę ukierunkowaną ściśle na programowanie, to nie powiedziałbym, że jest to optymalne miejsce. Niemniej jednak technikum poszerzyło moje horyzonty. Zobaczyłem, jakie są możliwości w IT, liznąłem trochę sieci i administrowania systemami operacyjnymi. To uświadomiło mi, że aby zostać programistą, muszę zacząć uczyć się na własną rękę.

Kiedy zacząłeś samodzielną naukę programowania i od czego?

Kiedy postanowiłeś rozpocząć samodzielną naukę programowania i od czego zacząłeś?

Zacząłem w połowie drugiej klasy technikum. Na początku to była raczej luźna zabawa – uczyłem się C++ i pisałem proste programy typu "bankomat". Trwało to kilka tygodni.

Potem zacząłem szukać innych możliwości i na YouTube natrafiłem na materiały o frontendzie. Zainteresowałem się tym i zacząłem uczyć się podstaw HTML-a i CSS-a. Później przeszedłem do kursów na platformie Udemy, a z czasem sięgnąłem po książkę o JavaScript, która jednak sprawiła mi trochę trudności. W ten sposób poznałem język programowania jako taki.

Przed jakimi błędami na początku nauki można przestrzec?

Mając na uwadze własne doświadczenia, przed jakimi błędami na tym etapie nauki możesz przestrzec słuchaczy?

Głównym błędem jest ciągłe, bezmyślne oglądanie tutoriali online i przepisywanie kodu. To daje złudne poczucie wiedzy, bo wydaje nam się, że rozumiemy to, co oglądamy, ale gdy próbujemy napisać coś własnego – pojawia się pustka w głowie. Uważam, że należy jak najszybciej oderwać się od takich kursów, pisać swój własny kod i rzucać sobie coraz większe wyzwania. To jedyna droga, by naprawdę się czegoś nauczyć.

Kiedy zacząć tworzyć portfolio?

Kiedy zacząłeś tworzyć swoje portfolio?

Zacząłem wrzucać swój kod na GitHuba niemal od samego początku mojej nauki z kursami. Z perspektywy czasu myślę jednak, że lepiej jest uczyć się podstaw, nie publikując tego od razu. Często po kilku miesiącach patrzymy na ten wczesny kod i widzimy, jak bardzo był zły. Radziłbym najpierw poczuć się pewniej z daną technologią i dopiero wtedy zacząć publikować swoje projekty. Jednak udostępnianie swojego kodu ma też plusy, bo pozwala innym śledzić naszą ścieżkę rozwoju.

Skąd brać pomysły na projekty?

Skąd brałeś pomysły na projekty?

Inspirowałem się tym, co robili inni. Oglądałem strony, portfolio innych twórców, zaglądałem na Dribbble czy Awwwards i próbowałem stworzyć coś podobnego, wykorzystując konkretne technologie. Często też przeglądałem grupy na Facebooku czy na Discordzie, by zobaczyć, jakie projekty realizują inne osoby ze społeczności.

Jak radzić sobie z samodzielną nauką?

Jak radziłeś sobie z samodzielną nauką? Czy miałeś kogoś, komu mogłeś podrzucić swój kod do sprawdzenia?

Uczyłem się głównie sam. Na szczęście społeczność wokół IT jest ogromna i pomocna, więc regularnie korzystałem z wiedzy innych na forach czy Discordzie. Udostępniałem swój kod, prosząc o ocenę, co było bardzo cenne, ponieważ pozwalało mi zderzyć moje pomysły z opiniami bardziej doświadczonych programistów. Dzięki temu o wiele szybciej mogłem dostrzec swoje błędy i je poprawić.

Jakie przeszkody napotkałeś, budując własną markę?

Szybko zacząłeś budować własną markę, prowadząc blog i udzielając się w społeczności programistów. Czy napotykałeś jakieś przeszkody?

Największą przeszkodą był czas. Prowadzenie bloga, pisanie artykułów, a do tego nauka to godziny pracy. Ponadto, kiedy zaczynasz udostępniać swoją wiedzę w internecie, musisz być gotowy na to, że spotkasz się z oceną. Jednak pomimo tych trudności, uważam, że dzielenie się swoją ścieżką rozwoju jest niezwykle wartościowe dla początkującego programisty.

Skąd brać pomysły na artykuły, gdy nie ma się jeszcze dużej wiedzy?

Skąd brałeś pomysły na artykuły, gdy nie miałeś jeszcze dużej wiedzy programistycznej?

Na początku wiedza nie musi być specjalistyczna. Wystarczy, że dzielisz się tym, czego aktualnie się uczysz. Jeśli poznajesz nowe koncepcje, to po prostu o nich pisz. Najlepiej jest znaleźć równowagę między wiedzą, a własnymi przemyśleniami. Opisując to, czego właśnie się nauczyłeś, pomagasz nie tylko sobie, lepiej utrwalając informacje, ale też osobom, które są na początku tej samej drogi.

Jak radzić sobie z krytyką w sieci?

Gdy stajemy się widoczni w sieci, tworzymy materiały, narażamy się także na krytykę. Jaki jest Twój sposób na radzenie sobie z nią?

Trzeba być na nią gotowym i nie zrażać się przy pierwszej porażce. Jeśli krytyka jest konstruktywna, warto ją przyjąć i wyciągnąć wnioski. Niestety zdarza się, że ktoś chce tylko wylać frustrację – wtedy najlepiej taką opinię po prostu zignorować.

Jak zdobyć pierwsze doświadczenie komercyjne?

Jak zdobyłeś swoje pierwsze doświadczenie komercyjne? Najpierw były praktyki, a potem grupa freelancerów. Możesz o tym opowiedzieć?

W trzeciej klasie technikum musiałem zaliczyć praktyki zawodowe. Szukając miejsca, w którym mógłbym je odbyć, trafiłem do agencji zajmującej się głównie WordPressem. Przez miesiąc klepałem tam strony. Później dołączyłem do grupy freelancerów, którą poznałem w internecie, i tam wspólnie realizowaliśmy kolejne, drobne zlecenia. Było to dla mnie cenne, pierwsze zderzenie z komercyjnym rynkiem.

Czy zdobyte doświadczenie pomogło w dostaniu pierwszej pracy na etacie?

Czy zdobyte tam umiejętności pomogły Ci otrzymać pierwszą pracę na etacie? Jakie są te najważniejsze?

Tak, te doświadczenia były kluczowe. Przede wszystkim rozwinąłem umiejętności miękkie – pracę w grupie i komunikację. Kiedy uczysz się programowania sam, brak takich kompetencji potrafi stanowić problem przy wejściu do dużej firmy. Praca z freelancerami nauczyła mnie również organizacji pracy, co bardzo pomogło mi później podczas profesjonalnej rekrutacji.

Czy na rozmowie lub w pracy zwrócono uwagę na Twój wiek?

Czy na rozmowie kwalifikacyjnej albo później, w pracy, zwrócono uwagę na Twój wiek?

Zupełnie nie. W IT wiek nie gra większej roli. Liczą się umiejętności, to co potrafisz zrobić, a nie rocznik. Wiek ma znaczenie tylko z prawnego punktu widzenia.

Co przeważyło przy rozpatrywaniu Twojej kandydatury?

Czy dostałeś informację zwrotną, co przeważyło podczas rozpatrywania Twojej kandydatury?

Otrzymałem feedback, że w dużym stopniu pomogły mi właśnie moje umiejętności komunikacyjne i praca zespołowa, które wypracowałem podczas zleceń z freelancerami. Pokazałem też dobre podstawy techniczne i chęć do nauki.

Czy rozważasz studia informatyczne?

Czy rozważasz podjęcie studiów informatycznych?

W tym momencie nie, nie widzę siebie na studiach. Uważam, że to, co oferuje system akademicki, nie jest mi obecnie potrzebne w mojej karierze. Wiem, jak się uczyć samodzielnie i to podejście w moim przypadku działa najlepiej. Oczywiście na studiach poznaje się nowe, interesujące zagadnienia, ale wolę skupić się na praktycznym rozwoju.

Jak znaleźć czas na wszystkie inicjatywy i zorganizować dzień?

Jak znajdujesz czas na wszystkie swoje inicjatywy? Masz jakieś sprawdzone sposoby na organizację dnia?

Kluczem jest zachowanie odpowiedniego balansu, tzw. work-life balance. Staram się rozdzielać czas na pracę, naukę i odpoczynek. W planowaniu dnia pomaga mi wypisanie sobie najważniejszych celów, tak by nie rozpraszać się na mniejsze zadania. Stosuję też trening uważności (mindfulness) – nawet kilka minut wyciszenia potrafi zresetować głowę i ułatwić koncentrację na kodzie. Warto także pamiętać o aktywności fizycznej, która odciąża mózg i pozwala nabrać dystansu.

Czy z perspektywy czasu zrobiłbyś coś inaczej?

Czy patrząc z perspektywy czasu zrobiłbyś coś inaczej? Inaczej się uczył, inaczej rozwijał markę osobistą?

Na pewno nie bałbym się tak bardzo pokazywania swojej wiedzy i szybszego proszenia innych o pomoc. Zbyt dużo czasu traciłem na tzw. "tutorial hell". Powinienem był odważniej budować własne projekty od zera, bez prowadzenia za rękę przez wideo, co dałoby mi dużo szybsze rezultaty w rozumieniu języka JavaScript.

Z czego powinien składać się plan startu w IT przed dwudziestką?

Podsumujmy: z jakich elementów powinien składać się nasz plan działania, gdy na etapie szkoły średniej decydujemy, by np. nie iść na studia, ale od razu szukać pracy w IT?

Na początku musicie się upewnić, czy to jest praca dla was. Sprawdźcie, jak wygląda programowanie w praktyce – spróbujcie coś napisać. Następnie zbudujcie proste portfolio, choćby wrzucając kod na GitHuba. Angażujcie się w społeczności, wymieniajcie się wiedzą, bądźcie aktywni na Discordzie czy Facebooku. Warto zadbać o rozwój w obszarach tzw. "miękkich" umiejętności, bo to znacznie ułatwi start w nowym zespole. A jeśli czujecie, że tego potrzebujecie, znajdźcie mentora, który odpowiednio nakieruje wasz proces nauki.

Jaką książkę polecić osobie, która chce znaleźć pracę w IT przed dwudziestką?

Jaką książkę polecisz osobie, która chce znaleźć pracę w branży IT przed dwudziestką?

Polecam książkę "Czysty kod" (Clean Code) Roberta C. Martina, a także "Mistrz czystego kodu" (The Clean Coder) tego samego autora. Z książek mniej technicznych, polecam "Droga do doskonałości" (Peak) Andersa Ericssona, która pokazuje, jak ważna jest świadoma praktyka (deliberate practice) w drodze do stania się profesjonalistą w jakiejkolwiek dziedzinie.

Gdzie można znaleźć Olafa w sieci?

Gdzie możemy Cię znaleźć w sieci?

Można mnie znaleźć na moim blogu frontflew.pl, jestem także aktywny na Instagramie i LinkedInie pod imieniem i nazwiskiem. Jeśli macie pytania, śmiało piszcie, postaram się pomóc!