Mateusz Bogolubow, twórca podcastu i mentor programowania, tym razem sam odpowiada na pytania Ani, która przeszła jego proces mentoringowy, i wyjaśnia, czym jest mentoring oraz czym różni się od korepetycji, coachingu, szkoleń i bootcampów. Opisuje, czego można oczekiwać od płatnego mentora, kto i dlaczego wybiera tę formę nauki, jak wygląda przewaga absolwenta mentoringu na rynku pracy dzięki unikalnym projektom i code review oraz ile trwa nauka (średnio 6-7 miesięcy przy 20 godzinach tygodniowo). Rozprawia się też z gwarancjami pracy oferowanymi przez bootcampy, tłumacząc, że sukces zależy od zaangażowania ucznia, i poleca książki dla osób zaczynających naukę z mentorem.
Mateusz Bogolubow
Mateusz Bogolubow jest programistą i mentorem frontendu oraz twórcą tego podcastu; swój pierwszy serwis o CSS uruchomił w 2004 roku, a jest absolwentem studiów informatycznych w Krakowie. Od 2016 roku prowadził szkolenia stacjonarne dla osób przebranżawiających się do IT, a od 2019 roku prowadzi mentoring w formule 1 na 1, na co dzień pracując w JavaScripcie i PHP.
Mateusz rekomenduje:
- seria „Zrozumieć JavaScript”
Skrót rozmowy: Czym jest mentoring programowania?
Dziś mamy nietypowy odcinek, ponieważ sam będę odpowiadał na pytania zadawane przez Anię, która przeszła cały mój proces mentoringowy i pomoże mi stworzyć dzisiejszy materiał.
Cześć, witam wszystkich słuchaczy i miło mi cię gościć, Mateuszu, w twoim własnym podcaście.
Czy możesz się przedstawić i powiedzieć, co łączy Cię z branżą IT?
Łączy mnie z nią bardzo wiele. Moje początki to rok 2004, kiedy uruchomiłem pierwszy serwis internetowy poświęcony kaskadowym arkuszom stylów (CSS). To była wtedy nowość, a dziś bez CSS-a strony internetowe w zasadzie nie istnieją.
Po kilku latach otworzyłem działalność związaną z tworzeniem aplikacji internetowych, głównie dla uczelni wyższych, biur podróży oraz sektora e-commerce. W 2009 roku ukończyłem studia informatyczne – licencjat na Akademii Pedagogicznej w Krakowie oraz studia magisterskie na Politechnice Krakowskiej. Od 2016 roku prowadziłem szkolenia stacjonarne dla osób przebranżawiających się do IT, a w 2019 roku rozpocząłem prowadzenie mentoringu w formule 1 na 1.
Jakich języków programowania używasz na co dzień?
Na co dzień pracuję w JavaScripcie, wykorzystując go zarówno po stronie frontendu, jak i backendu. Używam również PHP – mojego pierwszego języka programowania – z którym pracuję przy projektach opartych na WordPressie oraz frameworku Symfony.
Czym tak ogólnie jest mentoring?
Mentoring to proces, w którym doświadczona osoba przekazuje swoją wiedzę, umiejętności oraz tajniki branży komuś, kto dopiero chce je zdobyć. Naturalnym przykładem są rodzice przekazujący wiedzę dzieciom, a historycznie – rycerz szkolący giermka. W branży IT mentoring polega na przekazywaniu nie tylko technicznej wiedzy, ale też zasad społecznych i kulturowych, co ułatwia płynne wejście do nowego środowiska pracy.
Na rynku edukacji spotykamy przeróżne oferty nauczania. Czytamy o korepetytorach, coachach czy trenerach programowania. Skąd pomysł, by taką formę nauczania, którą wybrałeś, nazywać mentoringiem?
Role te często się przenikają, jednak istnieją wyraźne różnice. Korepetytor skupia się zazwyczaj na rozwiązywaniu konkretnych, krótkotrwałych problemów technicznych, na przykład znalezieniu błędu w kodzie. Coach nakierowuje i zadaje pytania, zakładając, że uczeń ma już wiedzę niezbędną do samodzielnego znalezienia odpowiedzi. Trener z kolei działa jak nauczyciel w szkole, po prostu przekazując suchą wiedzę. Mentoring łączy wszystkie te aspekty: uczy, pomaga rozwiązywać bieżące problemy i jednocześnie nakierowuje tak, by podopieczny z czasem sam potrafił znajdować odpowiednie rozwiązania.
Przez ponad 4 lata byłeś wykładowcą w szkole organizującej bootcampy. Czy na podstawie swoich doświadczeń możesz powiedzieć, czym różni się nauka u mentora od nauki w takiej szkole programowania?
Szkolenia grupowe i bootcampy wymuszają na trenerze uśrednianie poziomu nauczania. W efekcie osoby przyswajające wiedzę szybciej zaczynają się nudzić, a te wolniejsze nie nadążają za grupą. Dodatkowo na bootcampach często zmieniają się prowadzący w trakcie trwania kursu. W mentoringu cały proces jest dostosowany do indywidualnego tempa ucznia, co pozwala na skupienie się na jego słabych punktach, a praca odbywa się z jedną osobą przez cały czas.
A co z korepetycjami? Tam mamy indywidualne podejście i czuwającego nad nami seniora. Czym korepetycje różnią się od mentoringu?
Korepetycje skupiają się na doraźnym rozwiązywaniu bieżących problemów. Mentoring to długofalowy proces trwający kilka miesięcy, w którym masz z góry wyznaczoną ścieżkę rozwoju, konkretny cel, na przykład znalezienie pracy, oraz stały kontakt z mentorem. Kiedy uczeń czegoś nie rozumie, mentor nie daje mu wyłącznie gotowej odpowiedzi, ale dogłębnie tłumaczy problem i prezentuje najlepsze rynkowe praktyki.
Mentorem często nazywamy osobę, która pomaga nam w nauce nieodpłatnie. Czy ta droga nie jest lepsza? Pierwszym argumentem "za" będzie to, że nic nie płacimy ;)
Darmowy mentoring to świetne rozwiązanie, ale tylko wtedy, gdy uczeń potrafi go odpowiednio wykorzystać. Taki mentor zazwyczaj pomaga po godzinach swojej pracy i ma mocno ograniczony czas. Jeśli uczeń nie wykazuje proaktywności i nie wie, o co konkretnie pytać, mentor szybko się zniechęci. Współpraca ta ma sens, gdy uczeń samodzielnie szuka rozwiązań, a mentora prosi jedynie o weryfikację gotowego kodu.
Czego w takim razie oczekiwać od osoby, która oferuje płatny mentoring?
Płatny mentor bierze pełną odpowiedzialność za rozwój ucznia. Poświęca mu dedykowany czas, uczy od podstaw, samodzielnie planuje ścieżkę edukacji, dobiera zadania i egzekwuje regularność. Ciągły kontakt i błyskawiczna weryfikacja kodu znacząco przyspieszają naukę w porównaniu do darmowej pomocy, na którą często trzeba długo czekać.
A czy mentor musi być praktykiem programowania?
Zdecydowanie tak. Teoria w branży IT ewoluuje błyskawicznie. Mentor musi świetnie znać realia komercyjnej pracy i narzędzia takie jak Git, aby móc uczyć na przykładzie aktualnych problemów oraz pokazywać obowiązujące w firmach standardy.
Kto najczęściej korzysta z mentoringu i dlaczego wybiera tę formę nauczania?
Najczęściej są to osoby w wieku 25-35 lat, często po studiach nietechnicznych, które chcą się przebranżowić. Ze względu na pracę i obowiązki rodzinne nie mogą pozwolić sobie na zajęcia stacjonarne, dlatego cenią elastyczność mentoringu i możliwość dostosowania tempa nauki. Z tej formy korzystają również osoby, które uczyły się samodzielnie, ale utknęły w tzw. "tutorial hell" i potrzebują profesjonalnej weryfikacji swojego kodu.
Czy osoba, która ukończyła mentoring ma na rynku pracy jakąś przewagę nad absolwentem bootcampu?
Zdecydowanie. Absolwenci bootcampów często prezentują w portfolio te same, klonowane projekty pisane liniowym kodem, co jest łatwo wyłapywane przez rekruterów. W mentoringu każdy projekt jest unikalny, uczeń pisze kod po swojemu, a mentor koryguje go w oparciu o proces code review. Mentoring poświęca też znacznie więcej czasu na refaktoryzację kodu, na którą w szkołach programowania zazwyczaj brakuje miejsca w harmonogramie.
Ile trwa nauka programowania u mentora?
Zależy to od zaangażowania czasowego ucznia i jego wiedzy początkowej. Jeśli ktoś może poświęcić około 20 godzin tygodniowo na naukę od zera, proces do momentu osiągnięcia gotowości do podjęcia pracy jako junior frontend developer trwa średnio 6-7 miesięcy. Dla osób znających już podstawy HTML i CSS, nauka samego JavaScriptu i Reacta skraca się do około 4 miesięcy.
Cena takiego mentoringu to równowartość wielomiesięcznego bootcampu. Dlaczego inwestycja w mentoring miałaby być bardziej opłacalna?
W przypadku bootcampu duża część opłaty pokrywa koszty organizacyjne, wynajem sal i marketing marki. W mentoringu płacisz za 100% dedykowanego czasu i uwagi specjalisty. Twoje indywidualne błędy są dokładnie analizowane, co czyni cały proces znacznie intensywniejszym i o wiele bardziej efektywnym.
Niektóre bootcampy dają gwarancję pracy. Gdy jej nie znajdziemy, mamy podobno dostać zwrot pieniędzy. Jak to działa? Czy mentor daje gwarancję pracy?
Gwarancja znalezienia pracy od mentora to obietnica bez pokrycia, podobnie jak gwarancja korepetytora, że uczeń zda maturę na 100%. Mentor dostarcza odpowiednie wsparcie i narzędzia, ale sukces ostatecznie zależy od ciężkiej pracy i zaangażowania ucznia. Oferty bootcampów z gwarancją pracy często opierają się na umowach obwarowanych wieloma warunkami – na przykład nakazem wysłania ogromnej liczby aplikacji lub zrealizowania projektów całkowicie bezbłędnie – przez co realny zwrot środków bywa bardzo trudny. To ty jesteś jedyną osobą, która może wypracować ten sukces.
Jaką książkę polecisz osobie, która chce rozpocząć współpracę z mentorem programowania?
Jeśli chodzi o czystą wiedzę techniczną, wciąż świetnym wyborem są wznowienia z serii "Zrozumieć JavaScript". Niemniej jednak najważniejszą pozycją, jaką polecam każdemu na start, jest "Nawyk nieodwlekania". Opanowanie prokrastynacji i utrzymanie systematyczności to najważniejsze wyzwania podczas długich miesięcy nauki programowania.
Gdzie możemy Cię znaleźć w sieci?
Zapraszam przede wszystkim na stronę devmentor.pl, na mój fanpage oraz do grupy na Facebooku skierowanej do twórców aplikacji. Możecie mnie również na bieżąco słuchać w kolejnych odcinkach tego podcastu.
Dziękuję za uwagę i gratuluję wszystkim, którzy dotrwali do końca. Jeśli uznaliście dzisiejszy odcinek za wartościowy, podzielcie się nim ze znajomymi. Cześć!
